Xét nghiệm máu đơn giản có thể dự báo nguy cơ Alzheimer trước 10 năm

Tiềm năng mới từ phương pháp xét nghiệm máu

Các nhà khoa học thuộc Viện Thần kinh Mass General Brigham vừa công bố một nghiên cứu quan trọng về khả năng dự báo bệnh Alzheimer thông qua xét nghiệm máu đơn giản. Công trình này tập trung phân tích dấu ấn sinh học p-tau217, một loại protein liên quan trực tiếp đến bệnh lý Alzheimer, nhằm xác định nguy cơ suy giảm nhận thức trước khi người bệnh biểu hiện bất kỳ dấu hiệu hay triệu chứng đáng chú ý nào về trí nhớ.

Nghiên cứu quốc tế quy mô lớn này đã tổng hợp dữ liệu từ sáu công trình quan sát và thử nghiệm lâm sàng tại Bắc Mỹ, Nhật Bản và Australia. Tổng cộng có 2.684 người lớn tuổi không có dấu hiệu suy giảm nhận thức tham gia ban đầu. Họ cung cấp mẫu máu xét nghiệm p-tau217, chụp cắt lớp phát xạ positron (PET) để đánh giá sức khỏe não bộ và được theo dõi định kỳ qua nhiều năm.

Kết quả dự báo và những giới hạn cần lưu ý

Kết quả cho thấy những người có nồng độ p-tau217 ở mức rất cao có tỷ lệ gặp vấn đề về nhận thức khoảng 38% trong vòng năm năm. Con số này ước tính tăng lên 78% trong thời gian mười năm. Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu lưu ý rằng dữ liệu cho mốc thời gian mười năm ít hơn đáng kể, khiến các dự báo dài hạn có độ chắc chắn thấp hơn so với ngắn hạn.

Đáng chú ý, giá trị dự báo của p-tau217 vẫn duy trì rõ rệt ngay cả khi đã tính đến các yếu tố nguy cơ quen thuộc như mảng bám amyloid-beta hay gen di truyền APOE4. Điều này mở ra triển vọng giúp đội ngũ y tế có thêm công cụ đánh giá chính xác hơn trong tương lai.

Tại sao chưa nên xét nghiệm tầm soát đại trà?

• Chưa có phương pháp điều trị thay đổi diễn tiến bệnh: Hiện giới y khoa vẫn thiếu các liệu pháp can thiệp đặc hiệu cho nhóm đối tượng chưa xuất hiện triệu chứng nhưng có nguy cơ cao.
• Hạn chế về tính đại diện: Dù gộp dữ liệu từ nhiều khu vực, nhóm tham gia có thể chưa phản ánh đầy đủ toàn bộ cộng đồng, dẫn đến nguy cơ sai lệch chọn mẫu.

Các chuyên gia nhấn mạnh rằng, với những người hoàn toàn bình thường, lời khuyên y tế hiện tại vẫn xoay quanh việc duy trì lối sống lành mạnh, tập thể dục đều đặn, ăn uống cân bằng và ngủ đủ giấc. Người dân nên trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên gia y tế nếu có bất kỳ lo lắng nào liên quan đến sức khỏe nhận thức.