Phát hiện cơ chế sinh học mới liên quan đến cholesterol cao

Cơ chế hoạt động của gan trong việc kiểm soát cholesterol

Bệnh tim mạch liên quan đến cholesterol cao hiện vẫn là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trên thế giới. Dù y học hiện đại có nhiều phương pháp điều trị, nhiều người bệnh vẫn gặp khó khăn trong việc đưa mức cholesterol về ngưỡng an toàn hoặc chịu tác dụng phụ từ thuốc. Gan đóng vai trò trung tâm trong việc kiểm soát lượng cholesterol bằng cách loại bỏ LDL khỏi dòng máu để xử lý và chuyển hóa.

Để thực hiện nhiệm vụ này, tế bào gan sử dụng các cấu trúc gọi là thụ thể LDL nằm trên bề mặt, hoạt động như trạm neo để bắt giữ cholesterol xấu. Số lượng thụ thể này rất quan trọng; càng nhiều thụ thể thì gan càng lọc được nhiều cholesterol. Các loại thuốc quen thuộc như statin hay chất ức chế PCSK9 đạt hiệu quả cũng nhờ duy trì hoặc gia tăng số lượng các thụ thể này.

Phát hiện con đường sinh học mới gây cản trở gan lọc cholesterol

Qua các thử nghiệm trên tế bào người và chuột, nhóm nghiên cứu tại Đại học California San Diego phát hiện một quá trình làm suy giảm thụ thể LDL theo thời gian. Quá trình này khởi nguồn từ protein Ral khi cơ thể tiêu thụ lượng lớn cholesterol trong chế độ ăn, kích hoạt chuỗi phản ứng dẫn đến sự hao hụt thụ thể.

Bên cạnh đó, enzyme cathepsin A (CTSA) đóng vai trò thúc đẩy quá trình suy giảm này. Khi các nhà khoa học dùng một phân tử nhỏ để chặn CTSA, các thụ thể LDL trở nên ổn định hơn và nồng độ cholesterol xấu lưu thông trong máu chuột đã giảm mạnh. Điểm đáng chú ý là con đường sinh học này hoàn toàn khác biệt so với các cơ chế mà thuốc trị cholesterol hiện nay đang tác động.

Triển vọng từ loại thuốc thử nghiệm đã qua kiểm định an toàn

Nhờ việc con đường mới không trùng lặp với các liệu pháp cũ, giới nghiên cứu hy vọng có thể mở ra hướng tiếp cận cho những bệnh nhân không đáp ứng tốt với các loại thuốc hiện hành. Thông thường, quá trình phát triển thuốc mới đòi hỏi nhiều năm, nhưng trong trường hợp này, một loại thuốc ức chế CTSA từng được phát triển cho bệnh suy tim đã có sẵn.

Dù chương trình đó trước đây bị dừng lại vì lý do chiến lược, loại thuốc thử nghiệm này đã hoàn thành thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 1 về độ an toàn trên người. Các nhà khoa học kỳ vọng có thể sớm tiến hành thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 2 để đánh giá hiệu quả đối với tình trạng cholesterol cao. Người bệnh khi gặp các vấn đề về mỡ máu nên tham khảo ý kiến chuyên gia y tế để được tư vấn phác đồ phù hợp, thay vì tự áp dụng các phương pháp chưa hoàn thiện.