Ứng dụng AI trong phòng thủ: Chiến lược đối phó với cường độ chiến tranh tương lai của quân đội Mỹ

Chiến tranh hiện đại đang chứng kiến một sự thay đổi chóng mặt về cả quy mô lẫn cường độ. Những kinh nghiệm thực tế từ chiến trường Ukraine đã cho thấy một thực tế khắc nghiệt: con người có thể sớm bị áp đảo bởi lượng thông tin và mối đe dọa khổng lồ từ máy bay không người lái và tên lửa. Trước tình hình đó, các lực lượng quân sự Mỹ đồn trú tại châu Âu đang ráo riết chuẩn bị cho những kịch bản tác chiến quy mô lớn, nơi trí tuệ nhân tạo (AI) đóng vai trò là giải pháp then chốt để xử lý luồng dữ liệu mà trí tuệ con người không còn khả năng bao quát kịp thời.

Thách thức từ kịch bản "Ngày tồi tệ nhất" tại Ukraine

Lãnh đạo quân đội Mỹ đã đặt ra những con số cụ thể để mô tả áp lực mà lực lượng phòng vệ có thể phải đối mặt trong tương lai. Chuẩn tướng Steven Carpenter, người đứng đầu Bộ chỉ huy Đa miền tại châu Âu, cho biết lực lượng Mỹ cần sẵn sàng xử lý hơn 1.500 mục tiêu tiềm năng mỗi ngày, đồng thời phải phòng thủ trước khoảng 1.200 tên lửa và máy bay không người lái (drone) đang lao tới. Đây được xem là mô phỏng cho "ngày tồi tệ nhất" mà Ukraine từng trải qua, một ngưỡng cường độ mà các nhà phân tích quân sự tin rằng sẽ làm tê liệt khả năng phản ứng của con người nếu chỉ dựa vào các phương pháp truyền thống.

Các gói tấn công hiện nay không chỉ đơn giản là số lượng lớn, mà còn có sự kết hợp phức tạp giữa tên lửa đạn đạo, tên lửa hành trình và drone cảm tử. Đáng chú ý, các loại drone hiện đại ngày càng được trang bị động cơ phản lực, khiến chúng bay nhanh hơn và khó bị tiêu diệt hơn bao giờ hết. Khối lượng và tốc độ của các mối đe dọa này dễ dàng vượt quá khả năng phân tích của những chuyên gia quân sự giàu kinh nghiệm nhất.

AI: Từ công cụ xử lý dữ liệu đến trợ lý tác chiến chiến lược

Trong một môi trường tác chiến đa miền, dữ liệu đổ về từ các cảm biến, mạng lưới tình báo và radar là vô tận. AI được đưa vào cuộc chơi không phải để thay thế binh sĩ, mà để thực hiện những công việc mà con người vốn không có lợi thế: tốc độ và quy mô. Theo Chuẩn tướng Carpenter, việc sử dụng các hệ thống thông minh là cần thiết để xử lý các luồng thông tin khổng lồ này một cách nhanh chóng.

Khi một cuộc tấn công nổ ra, AI có thể nhanh chóng phân tích dữ liệu chiến trường dựa trên các mục tiêu và thông số do chỉ huy thiết lập. Hệ thống sẽ đánh giá các khả năng quân sự sẵn có và đề xuất các phương án phản ứng tối ưu. Các phản ứng này không chỉ giới hạn ở vũ khí thông thường mà còn bao gồm cả tác chiến điện tử hoặc các hoạt động không gian mạng. Một ưu điểm vượt trội khác của AI là khả năng nhận diện các mô hình tấn công mà con người có thể bỏ lỡ hoặc không kịp ghi nhớ trong sức ép nghẹt thở của trận đánh.

Duy trì sự kiểm soát của con người trong vòng lặp

Dù AI mang lại tốc độ vượt trội, quân đội Mỹ vẫn kiên định với nguyên tắc "con người trong vòng lặp" (human-in-the-loop). Điều này có nghĩa là mọi quyết định cuối cùng, đặc biệt là việc khai hỏa vào một mục tiêu hợp lệ theo Luật Xung đột Vũ trang, đều phải do con người thực hiện. AI đóng vai trò giảm bớt gánh nặng cho các nhà phân tích, giúp họ tập trung vào những mục tiêu khó khăn và phức tạp hơn, chẳng hạn như các cơ sở lưỡng dụng hoặc những tình huống đòi hỏi sự nhạy bén về đạo đức và chính trị.

Tương lai của chỉ huy và kiểm soát thế hệ mới

Không chỉ dừng lại ở việc nhận diện mục tiêu, AI đang được tích hợp sâu rộng vào Hệ thống Chỉ huy và Kiểm soát Thế hệ mới (NGC2). Đây là hệ thống tác chiến hiện đại sử dụng AI và học máy để cung cấp cho các chỉ huy và binh sĩ dữ liệu thời gian thực về:

• Vị trí và khả năng tác chiến của mục tiêu.
• Mức độ đạn dược và nhu cầu bảo trì thiết bị.
• Các luồng tin tình báo và mô phỏng đợt tấn công của đối phương.

Đầu năm nay, một cuộc tập trận chung giữa quân đội Mỹ và NATO tại châu Âu đã đưa vào thử nghiệm một hệ thống AI nội bộ để tiêu thụ và phân loại dữ liệu. Dù mới ở giai đoạn thử nghiệm beta, những kết quả bước đầu đã cho thấy tiềm năng to lớn trong việc thay đổi quy trình làm việc. Sự chuyển mình này không chỉ diễn ra trên chiến trường mà còn lan tỏa vào các quy trình hành chính và quản lý hậu cần, hứa hẹn tạo ra một lực lượng quân sự linh hoạt và phản ứng nhanh nhạy hơn trước mọi biến động địa chính trị.