Thẩm phán Mỹ bác đơn kiện 10 tỷ USD của Donald Trump nhắm vào Wall Street Journal

Tranh chấp pháp lý quanh bức thư sinh nhật năm 2003

Cuộc đối đầu pháp lý kéo dài giữa cựu Tổng thống Donald Trump và tờ Wall Street Journal (WSJ) đã đi đến hồi kết sau phán quyết mới nhất từ tòa án liên bang. Thẩm phán Darrin P. Gayles tại Florida đã chính thức bác đơn kiện phỉ báng trị giá 10 tỷ USD của ông Trump lần thứ hai. Vụ kiện này tập trung vào các bài báo đưa tin về một lá thư được cho là do ông Trump gửi tới Jeffrey Epstein – nhân vật tai tiếng đã qua đời trong tù khi đang chờ xét xử các tội danh liên quan đến tình dục.

Cốt lõi của tranh chấp nằm ở một bức thư chúc mừng sinh nhật lần thứ 50 của Epstein vào năm 2003. Theo các tài liệu được công bố, bức thư có chữ ký được cho là của ông Trump, bên trong vẽ phác thảo hình thể một người phụ nữ cùng những lời nhắn nhủ gây chú ý như: "Chúng ta có những điểm chung nhất định, Jeffrey" và "Mong mỗi ngày đều là một bí mật tuyệt vời khác". Tờ WSJ là đơn vị đầu tiên công bố nội dung này, sau đó phía quản lý di sản của Epstein đã chia sẻ tài liệu với Quốc hội Mỹ vào năm ngoái, dẫn đến làn sóng điều tra sâu rộng hơn.

Phía ông Trump đã kịch liệt phủ nhận việc viết lá thư này, khẳng định chữ ký trên tài liệu không phải của mình và cáo buộc tờ báo đăng tải thông tin giả mạo, mang tính ác ý. Trong các đơn kiện, ông Trump cho rằng không có bất kỳ lá thư hay bản vẽ thực sự nào tồn tại, đồng thời gọi bài báo là tin giả và chỉ trích đơn vị xuất bản bằng những ngôn từ gay gắt.

Tiêu chuẩn "ác ý thực sự" và quyền tự do báo chí

Trong phán quyết bác bỏ vụ kiện "có thành kiến" (with prejudice) – đồng nghĩa với việc ông Trump vĩnh viễn không thể đệ trình một vụ kiện khác với cùng nội dung – Thẩm phán Gayles khẳng định phía nguyên đơn đã thất bại trong việc chứng minh yếu tố "ác ý thực sự" (actual malice). Đây là một tiêu chuẩn pháp lý then chốt được thiết lập từ phán quyết lịch sử của Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ trong vụ New York Times kiện Sullivan, nhằm bảo vệ quyền tự do ngôn luận khi đưa tin về các nhân vật công chúng.

Thẩm phán Gayles phân tích rằng, để thắng kiện phỉ báng, một nhân vật công chúng phải chứng minh được cơ quan xuất bản biết rõ thông tin là sai sự thật hoặc đã hành động với sự thờ ơ thái quá đối với sự thật. Theo tòa án, những cáo buộc của ông Trump là "mơ hồ, thiếu nhất quán và thường không liên quan" đến việc liệu các bị đơn có biết thông tin đó là giả hay không. Thẩm phán nhấn mạnh rằng nếu chỉ dựa vào sự phủ nhận của một nhân vật công chúng để ngăn chặn việc xuất bản thông tin, báo chí sẽ bị tước bỏ khả năng đưa ra các luồng quan điểm trái chiều hoặc tiêu cực.

Thẩm phán viết: "Về bản chất, Tổng thống Trump lập luận rằng một khi ông tuyên bố lá thư là giả, các bị đơn lẽ ra phải bỏ qua tất cả những gì họ tìm hiểu được trong quá trình điều tra và không được đăng bài. Nhưng đó không phải là yêu cầu của tiêu chuẩn ác ý thực sự và nó đi ngược lại Tu chính án thứ nhất."

Hệ quả từ những báo cáo điều tra và hồ sơ Epstein

Dù ông Trump liên tục phủ nhận mọi hành vi sai trái và khẳng định đã cắt đứt quan hệ với Epstein từ nhiều năm trước khi cuộc điều tra nổ ra, tên của ông vẫn xuất hiện hàng chục lần trong các hồ sơ liên quan đến Epstein. Cần lưu ý rằng việc xuất hiện trong các tệp tài liệu này không đồng nghĩa với việc ông bị cáo buộc phạm tội hình sự. Tuy nhiên, loạt bài điều tra của WSJ đã tạo ra một làn sóng giám sát mới đối với mối quan hệ giữa các nhân vật quyền lực và mạng lưới của Epstein. Dưới áp lực dư luận và các cuộc điều tra từ Quốc hội, ông Trump sau đó đã phải ký ban hành một đạo luật bắt buộc công bố hàng triệu tài liệu từ các cuộc điều tra liên quan đến Epstein.

Một chi tiết đáng chú ý là sự xuất hiện của ông Trump tại bữa tiệc của Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng vào tháng 7 vừa qua. Tại đây, ông đã chứng kiến các phóng viên của WSJ nhận giải thưởng cho chính những bài viết điều tra về bê bối Epstein – nguồn cơn dẫn đến vụ kiện của ông. Dù tỏ ra gượng gạo và đùa rằng đó không phải là một buổi tối dễ dàng khi nghe về các tác phẩm này, ông Trump vẫn bắt tay chúc mừng các phóng viên, tạo nên một khoảnh khắc tương phản sâu sắc với cuộc chiến pháp lý gay gắt tại tòa án. Quyết định của tòa án một lần nữa củng cố nguyên tắc bảo vệ quyền tự do báo chí tại Hoa Kỳ, ngay cả khi đối đầu với những nhân vật có tầm ảnh hưởng lớn nhất.