Bế tắc chính trị tại Israel: Sức ép liên minh giữa phe đối lập và các đảng người Arab
Tóm tắt nhanh
- Cuộc bầu cử Quốc hội Israel rơi vào thế bế tắc khi không khối nào đạt đủ số ghế để tự thành lập chính phủ.
- Làn sóng biểu tình bùng nổ kêu gọi phe đối lập liên minh với các đại diện người Arab để tạo ra sự thay đổi.
- Phe đối lập xuất hiện sự phân hóa sâu sắc xung quanh điều kiện hợp tác với các đảng đại diện cộng đồng Arab.
- Thủ tướng Benjamin Netanyahu và các lực lượng hữu viện phản đối mạnh mẽ kịch bản liên minh này.
Kết quả bầu cử gây ra thế bế tắc chính trị
Kỳ bầu cử Quốc hội gồm 120 ghế tại Israel đã đẩy chính trường nước này vào tình trạng giằng co phức tạp. Các báo cáo ghi nhận khối ủng hộ Thủ tướng Benjamin Netanyahu đạt 53 ghế, trong khi khối đối lập do ông Gadi Eisenkot dẫn đầu giành được 48 ghế. Cả hai bên đều không thể tự vượt qua ngưỡng đa số tối thiểu để đứng ra lập chính phủ mới.
Trong bối cảnh đó, các đảng đại diện cho cộng đồng người Arab — bao gồm Ra'am và Liên minh Chung — đã đạt bước tiến đáng kể khi chiếm tổng cộng 19 ghế. Với gần 840.000 cử thủ tham gia bỏ phiếu, lượng cử cử ủng hộ họ đã tăng 64% so với kỳ bầu cử năm 2022. Tỷ lệ tăng trưởng này biến các đại diện người Arab thành lực lượng then chốt nắm giữ cán cân quyền lực.
Sức ép từ đường phố và sự phân hóa trong phe đối lập
Trạng thái bế tắc đã kích hoạt các cuộc biểu tình tại Tel Aviv và Jerusalem. Dù có sự khác biệt về số liệu quy mô giữa các nguồn tin — từ vài trăm người theo ghi nhận của The Hindu cho đến hàng nghìn người theo phản ánh từ Al Jazeera — yêu cầu chung của những người tham gia là hối thúc ông Eisenkot đàm phán với các đại diện Arab nhằm chấm dứt thời kỳ cầm quyền của ông Netanyahu.
Tuy nhiên, nội bộ phe đối lập đang chứng kiến sự bất đồng gay gắt về phương án hợp tác:
- Ông Gadi Eisenkot: Cựu lãnh đạo quân đội tuyên bố chỉ hướng tới một chính phủ Zionist với các cam kết về an ninh, bao gồm việc công nhận Hamas là tổ chức khủng bố. Dù không muốn phụ thuộc trực tiếp, ông chưa hoàn toàn bác bỏ khả năng nhận sự hỗ trợ từ bên ngoài.
- Ông Yair Golan: Lãnh đạo đảng Dân chủ công khai ủng hộ kịch bản lập chính phủ có sự hậu thuẫn của các đại diện Arab và cảnh báo việc loại trừ họ là hành vi mang tính phân biệt.
- Ông Avigdor Liberman: Lãnh đạo đảng Yisrael Beiteinu kiên quyết từ chối tham gia bất kỳ liên minh nào dựa vào các đảng Arab, kể cả phương án ủng hộ từ bên ngoài.
- Đại diện phía người Arab: Ông Mansour Abbas thuộc đảng Ra'am bày tỏ sẵn lòng tham gia chính phủ, trong khi ông Yousef Jabareen thuộc Liên minh Chung để ngỏ khả năng hỗ trợ tại nghị viện mà không nhất thiết phải gia nhập cabinet.
Phản ứng gay gắt từ phe cầm quyền
Ở chiều ngược lại, Thủ tướng Benjamin Netanyahu cùng lực lượng ủng hộ đã tiến hành các cuộc biểu tình phản đối kịch bản liên minh. Phe cầm quyền khẳng định việc hợp tác với các đảng người Arab sẽ tạo ra thảm họa đối với quốc gia. Đồng thời, phía ông Netanyahu đưa ra nhiều cáo buộc liên quan đến gian lận cử cử và việc nhận nguồn tài chính từ Qatar nhắm vào các chính khách Arab, mặc dù phía Qatar đã phủ nhận và cơ quan bầu cử đánh giá các sự cố chỉ mang tính cục bộ.
Toàn bộ tiến trình đàm phán diễn ra trong thời hạn Tổng thống Isaac Herzog chuẩn bị giao mandato thành lập chính phủ, giữa lúc các thông tin địa chính trị liên quan đến Iran tiếp tục tạo thêm sức ép lên chính trường Israel.
Góc nhìn ToanCanh247
Góc nhìn ToanCanh247: Cục diện chính trị bế tắc tại Israel phản ánh sự phân hóa sâu sắc trong cấu trúc xã hội và thách thức lớn đối với việc duy trì sự ổn định thể chế. Việc cộng đồng người Arab vươn lên nắm giữ vai trò then chốt cho thấy sự thay đổi trong phương thức tham gia chính trị của nhóm yếu thế, nhưng đồng thời làm lộ rõ những rào cản sắc tộc chưa thể xoa dịu. Đối với độc giả Việt Nam, sự kiện này mang lại góc nhìn đa chiều về cách các thể chế nghị viện vận hành trước áp lực xã hội, cũng như tầm quan trọng của việc tìm kiếm tiếng nói chung trong một môi trường chính trị nhiều biến động.