Sự cố hợp tác hiếm hoi tại Oleshky: Cuộc sơ tán dân thường giữa chiến sự Nga - Ukraine

Hành lang nhân đạo phức tạp giữa vùng chiến sự

Trong một động thái hiếm hoi sau hơn 4 năm 8 tháng xung đột, một chiến dịch hỗ trợ nhân đạo chung đã được triển khai nhằm sơ tán dân thường khỏi thị trấn Oleshky thuộc vùng Kherson, khu vực hiện do phía Nga kiểm soát. Hành trình di chuyển của những người dân kiệt quệ và thiếu ăn này trải qua một tuyến đường phức tạp: họ được đưa bằng xe bus qua bán đảo Crimea tới thành phố Anapa của Nga, sau đó đáp các chuyến bay sang thị trấn Gomel thuộc Belarus, trước khi qua cửa khẩu biên giới để bước vào lãnh thổ do Ukraine kiểm soát ở vùng Chernihiv.

Song song với đó, một bộ phận cư dân Oleshky có nguyện vọng di cư sang Nga cũng được vận chuyển bằng xe bus tới trung tâm lưu trú tạm thời tại Simferopol, Crimea, dưới sự chỉ đạo của bà Yana Lantratova, đại diện phía Nga về nhiệm vụ sơ tán. Trong quá trình này, lực lượng quân đội Nga đã tiến hành rà phá mìn trên các tuyến đường xung quanh Oleshky và thiết lập các hành lang an toàn. Quan chức hai bên cũng đã có chuyến thăm chung tới thị trấn để phân phát viện trợ và điều phối đoàn người rời đi.

Về quy mô cuộc sơ tán, chưa có con số thống nhất tuyệt đối được các bên xác nhận. Đại diện Hội Chữ thập đỏ Ukraine tại biên giới dự kiến đón khoảng 500 người trở về Ukraine, trong khi thông tin đăng tải từ phía Mỹ đề cập đến khả năng sơ tán an toàn cho hơn 750 người. Những đợt di chuyển đầu tiên ghi nhận nhiều người cao tuổi, người khuyết tật phải di chuyển bằng xe lăn hoặc băng ca, mang theo hành lý tối thiểu sau khoảng thời gian dài sống trong thiếu hụt thực phẩm và y tế nghiêm trọng.

Những dấu ấn ngoại giao và quan điểm trái chiều về vai trò trung gian

Chiến dịch tạm dừng bắn cục bộ tại Oleshky đã thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế bởi các nỗ lực ngoại giao song song. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy đã lên tiếng cảm ơn phía Mỹ và Đệ nhất Phu nhân Mỹ Melania Trump vì vai trò trung gian hòa giải trong việc đạt được thỏa thuận ngừng bắn khu vực.

Cùng thời điểm, Tòa thánh Vatican xác nhận Giáo hoàng Leo XIV đã có cuộc điện đàm trực tiếp với Tổng thống Nga Vladimir Putin. Trong cuộc trao đổi, Giáo hoàng bày tỏ sự quan ngại sâu sắc trước tình hình nhân đạo tồi tệ tại Oleshky và kêu gọi một lệnh ngừng bắn nhằm cho phép phân phát lương thực, trợ giúp y tế cũng như đảm bảo việc sơ tán dân thường an toàn. Sự trùng hợp giữa các động thái ngoại giao này tạo nên những góc nhìn khác nhau về nhân tố chính thúc đẩy đạt được thỏa thuận giữa hai bên giao tranh.

Xung đột song song và thách thức an ninh kéo dài

Mặc dù thỏa thuận tạm dừng bắn được thực thi tại khu vực Oleshky, giao tranh khốc liệt vẫn tiếp diễn ở nhiều mặt trận khác. Phía Ukraine tuyên bố đã sử dụng máy bay không người lái và hệ thống tên lửa bờ biển Neptune tấn công nhà máy Kombinat Kamensky tại vùng Rostov của Nga – một cơ sở sản xuất nhiên liệu tên lửa quan trọng của nhà nước. Trong khi đó, chính quyền vùng Bryansk của Nga báo cáo một cuộc tập kích drone từ Ukraine vào khu dân cư Klimovo đã khiến 2 người thiệt mạng và 5 người bị thương.

Ở chiều ngược lại, các đợt không kích của Nga tiếp tục nhắm vào hạ tầng năng lượng, đường sắt và cơ sở phân phối khí đốt của Ukraine, gây mất điện trên diện rộng cho hơn 200.000 hộ gia đình ở vùng Dnipro và 80.000 hộ tại vùng Kyiv. Trước tình hình hạ tầng bị đe dọa liên tục, Tổng thống Zelenskyy hoan nghênh việc Bộ Ngoại giao Mỹ phê duyệt hợp đồng bán 500 tên lửa Patriot PAC-3 trị giá ước tính 1,5 tỷ Bảng Anh. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh quá trình bàn giao có thể mất nhiều năm và hối thúc các đồng minh viện trợ ngay các tên lửa Patriot hiện có trong kho để bảo vệ đất nước qua mùa đông 2026-2027.