Nghiên cứu gần 500.000 người: Thói quen uống trà và mối liên hệ với sức khỏe mạch máu

Mối liên hệ giữa thói quen uống trà và nguy cơ bệnh mạch máu

Một nghiên cứu quy mô lớn vừa được công bố trên tạp chí Journal of Internal Medicine đã mang đến cái nhìn toàn diện về ảnh hưởng của thức uống quen thuộc này đối với hệ thống tim mạch và mạch máu. Đội ngũ nghiên cứu đã tiến hành theo dõi 485.934 người trưởng thành tại Trung Quốc trong thời gian trung bình 9,05 năm. Trong giai đoạn này, có 14.863 trường hợp được ghi nhận mắc các bệnh lý mạch máu khác nhau.

Các tình trạng sức khỏe được phân tích bao gồm bệnh tim mạch (ảnh hưởng tới tim và mạch máu), bệnh mạch máu não (liên quan tới mạch máu cung cấp cho não), bệnh tim phổi (khi các vấn đề về phổi làm gia tăng áp lực lên tim) và bệnh động mạch ngoại biên (xảy ra khi các động mạch dẫn máu tới các cơ quan như chân bị hẹp hoặc tắc nghẽn). Dù ảnh hưởng tới các bộ phận khác nhau, các căn bệnh này đều có điểm chung là cản trở quá trình lưu thông máu – vốn chịu trách nhiệm vận chuyển oxy và dưỡng chất tới các mô và cơ quan trong cơ thể.

Khi so sánh thói quen dùng trà với tỷ lệ mắc bệnh, các nhà khoa học nhận thấy việc uống trà thường xuyên có liên quan đến nguy cơ giảm 11% đối với các biến cố mạch máu kết hợp. Ở những người uống trà ít nhất hàng tuần, mức rủi ro ước tính thấp nhất rơi vào khoảng 6 đến 8 tách trà mỗi ngày. Tuy nhiên, các tác giả nhấn mạnh đây là nghiên cứu quan sát, do đó chỉ có thể xác định mối liên hệ thống kê chứ chưa thể khẳng định trà trực tiếp ngăn ngừa bệnh tật.

Loại trà, độ đậm và yếu tố nhiệt độ

Bên cạnh tần suất, nghiên cứu cũng đi sâu tìm hiểu sự khác biệt giữa các loại trà và cách pha chế. Cả trà đen và trà xanh đều được thu hái từ cùng một loài cây là Camellia sinensis, nhưng trải qua quy trình chế biến khác nhau. Trà đen chịu quá trình oxy hóa sâu làm biến đổi thành phần hóa học của lá, trong khi trà xanh được xử lý nhằm hạn chế tối đa quá trình này. Kết quả phân tích cho thấy trà đen có mối liên quan nhất quán hơn trà xanh trong việc giảm rủi ro bệnh mạch máu.

Lá trà tự nhiên chứa các hợp chất polyphenol – nhóm chất thu hút sự chú ý của khoa học nhờ đặc tính chống oxy hóa và khả năng hỗ trợ chức năng mạch máu. Mặc dù chống oxy hóa giúp hạn chế tổn thương tế bào do các phân tử phản ứng gây ra, nghiên cứu hiện tại vẫn chưa thể xác định liệu các hợp chất này có phải là nguyên nhân giải thích cho sự khác biệt giữa trà đen và trà xanh hay không.

Bên cạnh loại trà, độ đậm của nước trà cũng đóng vai trò đáng chú ý. Những người tiêu dùng trà ở độ đậm vừa phải ghi nhận mức rủi ro thấp nhất, cho thấy việc pha trà quá đặc không đồng nghĩa với việc gia tăng lợi ích sức khỏe.

Đáng chú ý nhất là phát hiện liên quan đến nhiệt độ thưởng thức. Mặc dù uống trà nói chung mang lại tín hiệu tích cực, nhóm người có thói quen uống trà ở nhiệt độ được mô tả là "rất nóng" (burning hot) lại có liên quan đến việc gia tăng nguy cơ mắc bệnh mạch máu. Nghiên cứu chưa xác định được cơ chế sinh học cụ thể hay ngưỡng nhiệt độ chính xác gây tác hại, nhưng phát hiện này đặt ra thắc mắc liệu nhiệt độ quá cao có làm ảnh hưởng đến các tác động có lợi của trà hay không.

Sự kết hợp giữa thói quen uống trà và lối sống lành mạnh

Các phân tích chung cho thấy hiệu quả bảo vệ hệ mạch đạt mức tối ưu khi thói quen uống trà được đặt trong một tổng thể lối sống tích cực. Nhóm người kết hợp được cả ba yếu tố: duy trì uống trà đều đặn, không hút thuốc lá hiện tại và có mức độ hoạt động thể chất cao là nhóm có nguy cơ mắc bệnh mạch máu thấp nhất.

Việc tập luyện thể thao thường xuyên hỗ trợ hệ tim mạch qua nhiều cơ chế như cải thiện tuần hoàn, điều hòa huyết áp và tăng cường chức năng tim mạch. Trong khi đó, từ bỏ thuốc lá giúp giảm thiểu việc tiếp xúc với các chất gây tổn hại thành mạch. Do đó, việc thưởng thức trà nên được coi là một phần của thói quen sống lành mạnh tổng thể thay vì một giải pháp đơn lẻ. Người dân được khuyên nên tham khảo ý kiến từ các chuyên gia y tế để có định hướng chăm sóc sức khỏe phù hợp nhất với thể trạng cá nhân.