Iran phản hồi tín hiệu ngoại giao từ Mỹ: Hy vọng mong manh bên bờ vực xung đột

Tín hiệu ngoại giao giữa bối cảnh căng thẳng leo thang

Trong bối cảnh cuộc xung đột đã kéo dài 8 tháng và những lo ngại về một cuộc chiến tranh diện rộng đang gia tăng, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi vừa đưa ra những phát ngôn quan trọng về triển vọng quan hệ với Hoa Kỳ. Theo đó, Tehran xác nhận đã nhận được thư từ Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance. Bức thư này đã được đưa ra thảo luận trong các cuộc họp cấp cao của chính phủ Iran nhằm đánh giá mục đích thực sự từ phía Washington.

Ông Araghchi mô tả nỗ lực của phía Mỹ trong việc mở lại cánh cửa đối thoại và đạt được sự hiểu biết rộng hơn là một "bước đi tích cực". Tuy nhiên, nhà ngoại giao hàng đầu này cũng không quên đưa ra lời cảnh báo đanh thép: nếu mục tiêu của Washington khi gửi thông điệp này là nhằm gieo rắc sự bất hòa, thì đây sẽ là một sai lầm nối tiếp những sai lầm trước đó của Mỹ. Tại thời điểm hiện tại, Iran khẳng định chưa thấy sự cần thiết phải tổ chức một cuộc gặp trực tiếp với các quan chức Mỹ và cho rằng những đồn đoán về một cuộc gặp mặt sắp tới chỉ là giả định của truyền thông.

Các điều kiện tiên quyết và hồ sơ eo biển Hormuz

Để tiến tới bất kỳ thỏa thuận nào, Iran đã đặt ra một danh sách các điều kiện cụ thể và khắt khe. Trọng tâm của các yêu cầu này là việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt được áp đặt sau khi Bản ghi nhớ (MoU) Islamabad sụp đổ, đồng thời yêu cầu Hoa Kỳ phải giảm bớt sự hiện diện quân sự trong khu vực. Ông Araghchi nhấn mạnh rằng Tehran đòi hỏi phải khôi phục các quyền miễn trừ dầu mỏ và giải phóng toàn bộ số tiền bị đóng băng, bao gồm cả khoản tài chính trị giá 6 tỷ USD đang được giữ tại Qatar.

Về vấn đề an ninh hàng hải, Iran đang thúc đẩy một đề xuất liên quan đến việc mở lại eo biển Hormuz. Qua các nỗ lực trung gian của Qatar, thời gian dự kiến để thực hiện đề xuất này đã được rút ngắn đáng kể. Ban đầu, phía Qatar đề nghị thời gian triển khai là 5 ngày, nhưng các cuộc đàm phán mới nhất đã giảm con số này xuống chỉ còn 2 ngày. Các điều kiện đi kèm bao gồm việc công nhận các tuyến vận tải qua eo biển mà Iran đã thảo luận với Oman, đồng thời đóng cửa một số tuyến đường khác.

Vai trò của các bên trung gian và hồ sơ hạt nhân

Hiện tại, các đoàn ngoại giao của Qatar và Pakistan đang tích cực di chuyển giữa Tehran và Doha để thu hẹp khoảng cách giữa các bên. Một trợ lý của Ngoại trưởng Araghchi đã có mặt tại Qatar để tiếp tục các cuộc tham vấn. Liên quan đến hồ sơ hạt nhân, phía Iran cho biết họ đang xem xét các đề xuất mới do các bên trung gian đưa ra trong khuôn khổ "giai đoạn hai" của tiến trình đàm phán. Mặc dù có những dấu hiệu linh hoạt về mặt kỹ thuật, như việc rút ngắn thời gian triển khai thỏa thuận eo biển Hormuz, giới quan sát nhận định rằng lập trường cơ bản của Tehran vẫn chưa có sự thay đổi mang tính đột phá. Phía Mỹ vẫn mong muốn Iran mở lại eo biển ngay lập tức, trong khi cả hai bên đều yêu cầu đối phương phải thực hiện các cam kết trên thực tế thay vì chỉ nằm trên giấy tờ.

Sẵn sàng cho mọi kịch bản quân sự

Song song với các nỗ lực ngoại giao, giới lãnh đạo quân sự Iran lại gửi đi những thông điệp vô cùng cứng rắn. Tổng tham mưu trưởng quân đội, Đại tướng Ali Abdollahi, khẳng định Iran đang hành động theo mệnh lệnh của Lãnh tụ tối cao Mojtaba Khamenei và đã chuẩn bị sẵn sàng cho mọi kịch bản, bao gồm cả một cuộc tấn công trực diện. Ông tuyên bố Iran đã nâng cấp kho vũ khí, khắc phục các điểm yếu và thử nghiệm các loại khí tài mới. Theo tướng Abdollahi, bất kỳ hành động quân sự nào từ phía Mỹ và Israel sẽ phải đối mặt với một phản ứng "không thể tưởng tượng nổi" và không giới hạn về mặt địa lý.

"Chúng tôi có một danh sách mục tiêu mới của kẻ thù và chúng đã nằm trong chương trình nghị sự. Iran sẽ là bên quyết định thời điểm kết thúc của bất kỳ cuộc chiến mới nào," tướng Abdollahi tuyên bố.

Sự kết hợp giữa giọng điệu ngoại giao thận trọng của Bộ Ngoại giao và những lời đe dọa quân sự quyết liệt từ quân đội cho thấy chiến thuật đa diện của Tehran. Giới phân tích nhận định tình trạng bế tắc này có thể sẽ kéo dài ít nhất cho đến sau khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ kết thúc, khi cả hai bên đều đang thăm dò ý định và sức chịu đựng của đối phương.