Iran mở đường đàm phán với Mỹ: Cơ hội hạ nhiệt căng thẳng Trung Đông
Tóm tắt nhanh
- Tổng thống Iran tuyên bố chính phủ được Lãnh đạo Tối cao trao thêm thẩm quyền để tiến hành đàm phán hòa bình.
- Giá dầu thô Brent giảm gần 10% xuống dưới 106 USD/thùng sau tín hiệu sẵn sàng đối thoại từ Tehran.
- Các quốc gia khu vực như Ả Rập Xê Út, Thổ Nhĩ Kỳ, Pakistan và Qatar đang tích cực tham gia trung gian hòa giải.
- Bất đồng cốt lõi giữa yêu cầu dỡ bỏ phong tỏa của Iran và đòi hỏi nhượng bộ hạt nhân của Mỹ vẫn chưa thể san lấp.
Tín hiệu ngoại giao mới và phản ứng từ thị trường quốc tế
Trong nỗ lực ngăn chặn nguy cơ bùng phát xung đột mới với Mỹ và Israel, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cho biết chính phủ nước này đã được Lãnh đạo Tối cao trao thêm thẩm quyền để tiến hành các cuộc đàm phán hòa bình. Phát biểu được đăng tải bởi truyền thông nhà nước Iran cho thấy một mở đầu ngoại giao tiềm năng giữa các bên liên quan trong bối cảnh lo ngại gia tăng.
Dù phía Iran chưa làm rõ phạm vi quyền hạn mới hay liệu đây có phải là sự thay đổi trong các ranh giới đỏ của Tehran hay không, thông điệp này đã lập tức tác động tích cực đến tâm lý giới đầu tư. Giá dầu thô Brent chiến lược đã giảm gần 10%, xuống mức dưới 106 USD mỗi thùng tại thị trường London, phản ánh kỳ vọng nguy cơ giao tranh mới có thể được đẩy lùi thông qua con đường ngoại giao.
Nỗ lực trung gian khu vực và những bất đồng cốt lõi
Trước nguy cơ leo thang căng thẳng sau nhiều tháng tương đối êm dịu, các quốc gia trong khu vực đã nhanh chóng đẩy mạnh các hoạt động ngoại giao. Quan chức cấp cao từ Ả Rập Xê Út, Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan đã tới Tehran, trong khi các nhà trung gian Qatar triển khai các cuộc thảo luận song song tại Tehran và Doha.
Tuy nhiên, khoảng cách giữa các bên vẫn còn rất lớn. Tehran đưa ra điều kiện yêu cầu Mỹ dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân đối với các cảng biển, nới lỏng các biện pháp trừng phạt và giải tỏa tài sản bị đóng băng trước khi mở lại eo biển chiến lược Hormuz cho vận tải hàng hải. Trong khi đó, Washington kiên quyết yêu cầu Iran phải nhượng bộ liên quan đến chương trình hạt nhân.
blockquote>Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi nhấn mạnh: "Chúng tôi đã đưa ra các điều kiện và kế hoạch của mình, mọi thứ hiện phụ thuộc vào sự hợp lý về mặt chính trị của Washington. Nếu họ hướng đến hành động quân sự, họ sẽ phải đối mặt với lời đáp trả mạnh mẽ hơn."
blockquote>Thách thức chồng chất trên con đường hướng tới thỏa thuận
Giới phân tích nhận định việc đạt được một thỏa thuận bền vững vẫn đối mặt với nhiều rào cản lớn. Ông Ali Vaez, Giám đốc Dự án Iran thuộc Tổ chức Khủng hoảng Quốc tế, cho rằng hạn mức đàm phán được giao cho chính phủ Iran vẫn khá hẹp cùng các ranh giới rõ ràng. Tehran mong muốn một giải pháp hòa bình lâu dài để khôi phục khả năng răn đe chứ không đơn thuần là một khoảng lặng tạm thời trước đợt xung đột tiếp theo.
Về phía Mỹ, Tổng thống Donald Trump từng nhiều lần khẳng định sẽ giải quyết xung đột bằng nhiều phương án, bao gồm cả khả năng tái khởi động các cuộc không kích. Dù vậy, một số nguồn tin cho hay phía Mỹ vẫn để ngỏ khả năng dành thêm thời gian cho giải pháp ngoại giao.
Song song với tiến trình ngoại giao, Lãnh đạo Tối cao Iran vẫn chỉ đạo các chỉ huy quân sự chuẩn bị cho kịch bản đối đầu và mở rộng phương án đáp trả. Sự chuẩn bị quân sự song hành với đối thoại đang khiến các quốc gia vùng Vịnh lo ngại về rủi ro một cuộc chiến diện rộng có thể xảy ra nếu các nỗ lực đàm phán không đạt kết quả.
Góc nhìn ToanCanh247
Việc Iran mở rộng thẩm quyền đàm phán cho thấy ngoại giao vẫn là ưu tiên hàng đầu để tránh một cuộc xung đột diện rộng tại Trung Đông. Tuy nhiên, ranh giới giữa thỏa hiệp và đối đầu vẫn rất mong manh khi cả Washington và Tehran đều giữ nguyên những yêu sách cốt lõi khó dung hòa. Đối với độc giả Việt Nam, biến chuyển này không chỉ mang ý nghĩa địa chính trị đơn thuần mà còn tác động trực tiếp tới thị trường năng lượng toàn cầu, đặc biệt là sự biến động của giá dầu thế giới trong thời gian tới.