Hành trình hồi hương từ Oleshky: Khi con đường ngắn nhất là vòng qua ba quốc gia

Bối cảnh nhân đạo khắc nghiệt tại thành phố Oleshky

Thành phố Oleshky, từng là nơi sinh sống của khoảng 24.000 cư dân trước khi xung đột nổ ra, đã rơi vào tình cảnh kiệt quệ sau thời gian dài nằm dưới sự kiểm soát của lực lượng Nga. Các báo cáo thực địa mô tả một bức tranh tàn khốc về điều kiện sống: cư dân tại đây đã phải ăn cỏ để duy trì sự sống trong bối cảnh nguồn cung lương thực hoàn toàn đứt gãy. Sự tàn phá trên diện rộng không chỉ lấy đi nhà cửa mà còn tước đoạt các tiện nghi cơ bản nhất như điện, nước sạch và khí đốt.

Mặc dù tình hình cực kỳ nguy hiểm, vẫn có vài trăm người dân quyết định bám trụ lại thành phố đổ nát này. Đối với những người lựa chọn ra đi, cơ hội chỉ xuất hiện khi một lệnh ngừng bắn tạm thời được thiết lập, cho phép các đơn vị chức năng rà phá bom mìn trên các tuyến đường huyết mạch. Tổng thống Ukraine đã lên tiếng ca ngợi nỗ lực của các bên trong việc đưa người dân đến nơi an toàn, đồng thời nhấn mạnh đây là một thảm họa nhân đạo thực sự tại vùng lãnh thổ đang bị chiếm đóng.

Hành trình sơ tán đặc biệt qua ngả Nga và Belarus

Điểm kỳ lạ và phức tạp nhất của đợt sơ tán này nằm ở lộ trình di chuyển. Mặc dù các vị trí quân sự của Ukraine chỉ nằm cách Oleshky vỏn vẹn 5km, nhưng do tính chất khốc liệt của chiến tuyến và sự hiện diện dày đặc của bom mìn, người dân không thể di chuyển trực tiếp qua tiền tuyến. Thay vào đó, họ buộc phải thực hiện một hành trình vòng vèo qua ba quốc gia khác nhau để có thể về lại quê hương.

• Chặng một: Người dân được đưa từ Oleshky đi sâu vào các vùng lãnh thổ do Nga kiểm soát.
• Chặng hai: Đoàn xe di chuyển đến thành phố ven biển Anapa thuộc miền nam nước Nga.
• Chặng ba: Từ Anapa, những người sơ tán được vận chuyển bằng đường hàng không đến Gomel, Belarus.
• Chặng cuối: Từ lãnh thổ Belarus, họ tiếp tục di chuyển bằng đường bộ để vượt biên giới trở về Ukraine.

Cuộc di cư này được tổ chức trong một "cửa sổ thời gian" ngắn ngủi chỉ kéo dài 4 giờ đồng hồ vào chiều thứ Sáu. Một đoàn xe gồm 25 xe buýt với sức chứa 750 người đã được huy động, đi kèm là các xe cứu thương chuyên dụng để hỗ trợ những người già yếu và người có khả năng vận động hạn chế.

Dấu mốc ngoại giao và cam kết nhân đạo

Sự kiện này không chỉ đơn thuần là một hoạt động di tản mà còn mang ý nghĩa ngoại giao quan trọng. Ông Dmytro Lubinets, Ủy viên nhân quyền Ukraine, đã trở thành quan chức đầu tiên của nước này đặt chân tới vùng Nga kiểm soát kể từ khi cuộc chiến toàn diện bắt đầu. Đáng chú ý, ông đã thực hiện chuyến đi này cùng với người đồng cấp phía Nga, bà Yana Lantratova. Cả hai cùng khởi hành từ Armiansk thuộc bán đảo Crimea để giám sát trực tiếp quá trình thực thi lệnh ngừng bắn và di dời dân thường.

"Những người quyết định ở lại sẽ nhận được tất cả các hỗ trợ nhân đạo cần thiết," ông Lubinets khẳng định, đồng thời cho biết lệnh ngừng bắn sẽ duy trì hiệu lực đến hết ngày Chủ nhật, 1/11.

Sự phối hợp hiếm hoi này giữa hai bên tham chiến trong việc rà phá bom mìn và thiết lập hành lang an toàn mở ra một tiền lệ nhỏ về việc ưu tiên cứu trợ dân thường trong bối cảnh xung đột. Tuy nhiên, với hàng trăm người vẫn còn kẹt lại trong cảnh thiếu thốn điện nước, thách thức hậu cần và nhân đạo tại Oleshky vẫn còn rất nặng nề trong những ngày tới.