Châu Âu đối mặt làn sóng phản kháng quy mô lớn từ thế hệ trẻ

Bối cảnh căng thẳng tại Pháp trước thềm bầu cử

Nước Pháp vừa trải qua một ngày thứ Bảy đầy biến động khi hơn 300.000 người tham gia vào các cuộc tuần hành trên quy mô toàn quốc. Đây là tuần thứ ba liên tiếp các phong trào phản kháng bùng nổ, tạo nên một bầu không khí chính trị ngột ngạt trong bối cảnh cuộc bầu cử tổng thống chỉ còn cách sáu tháng. Chính quyền đã phải huy động tới 70.000 cảnh sát và hiến binh để kiểm soát tình hình, đặc biệt là tại thủ đô Paris, nơi các khu vực trung tâm bị phong tỏa nghiêm ngặt. Sự hiện diện dày đặc của lực lượng an ninh nhằm ngăn chặn kịch bản tồi tệ của hai tuần trước đó, vốn đã bị phủ bóng bởi nạn hôi của, đốt phá và các vụ bắt giữ hàng loạt.

Điểm đáng chú ý trong đợt biểu tình này là sự kết hợp giữa các tổ chức công đoàn, nhóm "Áo vàng" và đặc biệt là tầng lớp học sinh, sinh viên. Sự giận dữ ban đầu bắt nguồn từ những thiếu hụt về nhân sự giáo dục, cơ sở hạ tầng trường học xuống cấp và hệ thống tuyển sinh đại học bị coi là bất công đối với những đối tượng yếu thế. Tổng thống Emmanuel Macron đã mô tả tình trạng hỗn loạn này là "không bình thường" khi đất nước đang tiến gần đến kỳ bầu cử quan trọng, nơi các cuộc thăm dò dư luận cho thấy lãnh đạo phe cực hữu Marine Le Pen đang dẫn đầu. Sự lo ngại về bạo loạn leo thang đã buộc chính quyền Paris phải ra lệnh đóng cửa hơn 40 ga tàu điện ngầm và tạm dừng nhiều tuyến xe điện.

Từ yêu cầu dân sinh đến cuộc khủng hoảng quyền tự do

Nguyên nhân dẫn đến làn sóng phản kháng không chỉ dừng lại ở giáo dục mà còn mở rộng sang chi phí sinh hoạt và điều kiện sống. Corentin Cabreux, một sinh viên 21 tuổi, chia sẻ về thực trạng tồi tệ tại các khu ký túc xá công cộng với tình trạng ẩm mốc và sự xuất hiện của chuột bọ. Những câu chuyện như vậy đã thổi bùng sự bất mãn, biến các cuộc tuần hành thành thách thức toàn diện đối với các cải cách kinh tế của chính phủ. Bên cạnh đó, một vụ nổ súng gần Paris khiến một người thiệt mạng và nhiều người khác bị thương, bao gồm cả trẻ em, đã làm dấy lên các cuộc tuần hành chống phân biệt chủng tộc, càng làm phức tạp thêm bức tranh xã hội.

Phía sau những tấm ván che chắn cửa hàng này không phải là quyền lực hay kẻ thù. Đó chỉ là một gia đình và công việc của họ.

Xung đột giữa người biểu tình và lực lượng an ninh cũng trở nên gay gắt sau các báo cáo về việc sử dụng hơi cay và lựu đạn gây choáng. Vụ việc một học sinh 15 tuổi bị thương nặng đã khiến dư luận phẫn nộ, đẩy phong trào sang hướng đòi hỏi bảo vệ các quyền tự do dân sự. Dịp lễ Halloween năm nay trở thành thách thức an ninh đặc biệt khi giới chức lo ngại người biểu tình lợi dụng mặt nạ để thực hiện hành vi quá khích. Bộ trưởng Nội vụ Laurent Nuñez đã ban hành lệnh giới nghiêm từ 23 giờ đến 6 giờ sáng tại các khu vực trọng điểm và cấm người chưa thành niên không có người giám hộ xuất hiện tại Champs-Élysées sau 21 giờ.

Hiệu ứng dây chuyền trên khắp lục địa già

Không chỉ giới hạn ở Pháp, sự bất ổn đang lan rộng khắp châu Âu, phản ánh một thế hệ trẻ đầy lo âu. Tại Đức, chiến dịch "Gen Z regelt" kêu gọi biểu tình tại 30 thành phố để đòi hỏi ngân sách cho giáo dục, y tế và bảo vệ khí hậu, đồng thời phản đối việc tái áp dụng nghĩa vụ quân sự. Tại Berlin, các cửa hàng xa xỉ dọc đại lộ Kurfürstendamm đã phải gia cố cửa kính bằng ván gỗ để đề phòng rủi ro từ các cuộc tập hợp đông người.

• Albania: Các cuộc đụng độ bạo lực tại thủ đô Tirana bước sang tuần thứ hai do giá thực phẩm tăng cao, mức lương thấp và học phí đại học đắt đỏ. Người biểu tình đã ném đá và pháo hoa vào các tòa nhà bộ ngành.
• Ý: Lực lượng chống bạo động ở Milan, Turin và Bologna được đặt trong tình trạng báo động cao trước các lời kêu gọi biểu tình trên mạng xã hội về vấn đề hợp đồng lao động bấp bênh và chi phí đại học.
• Tây Ban Nha: Cảnh sát vùng Catalonia đã kích hoạt mức cảnh báo khẩn cấp cao nhất tại Barcelona sau khi các mạng lưới ẩn danh kêu gọi tập hợp quy mô lớn, tiếp nối đợt bạo loạn khiến 130 người bị bắt giữ trước đó.

Sự kết nối qua các nền tảng kỹ thuật số đang giúp giới trẻ châu Âu hình thành những mạng lưới phản kháng xuyên quốc gia. Điều này buộc các chính phủ không chỉ phải đối phó với những bất ổn trên đường phố mà còn phải tìm lời giải cho những bài toán kinh tế và xã hội sâu sắc đang đè nặng lên thế hệ kế cận.