Xung đột bùng nổ tại Bồ Đào Nha xoay quanh cuộc khủng hoảng giá nhà ở

Căng thẳng bùng nổ tại các điểm nóng biểu tình

Rạng sáng ngày 1/11, lực lượng cảnh sát chống bạo động Bồ Đào Nha đã đồng loạt can thiệp vào các khu lều bạt của người biểu tình tại Quảng trường Rossio thuộc thủ đô Lisbon và Quảng trường Dom Joao I ở thành phố Porto. Cuộc truy quét diễn ra vào khoảng 4 giờ 30 phút sáng theo giờ địa phương, dỡ bỏ các điểm cắm trại được dựng lên nhằm phản đối tình trạng chi phí nhà ở tăng cao ngoài tầm kiểm soát.

Theo thông tin chính thức từ cơ quan công an, 13 người đã bị bắt giữ, bao gồm 6 người tại Lisbon và 7 người tại Porto, do từ chối tuân thủ mệnh lệnh giải tán. Trong quá trình dỡ bỏ lều bạt, đụng độ dữ dội đã bùng phát khi một số người tham gia biểu tình ném chai lọ và sơn vào lực lượng chức năng. Kết thúc chiến dịch, cơ quan chức năng đã tịch thu 69 lều bạt tại Lisbon và 30 lều bạt tại Porto.

Sự đối lập trong báo cáo thương vong và phản ứng pháp lý

Về tình hình chấn thương của các bên, số liệu được đưa ra có sự chênh lệch lớn giữa cơ quan chức năng và giới hoạt động xã hội. Phía cảnh sát cho biết có 13 nhân viên bị thương trong khi làm nhiệm vụ, trong đó 8 người phải nhập viện. Tại Porto, ba cảnh sát mặc thường phục theo dõi tình hình đã bị nhóm biểu tình tấn công, buộc một sĩ quan phải rút súng để đe dọa răn đe. Cơ quan công an khẳng định chiến dịch được thực hiện nghiêm túc, cân bằng và tôn trọng quyền công dân.

Trái ngược với tuyên bố trên, các tổ chức đứng sau cuộc biểu tình phản ánh mức độ thương vong cao hơn nhiều. Ban tổ chức tại Porto ghi nhận 38 trường hợp bị thương, trong đó có 3 người rơi vào tình trạng nghiêm trọng. Tại Lisbon, nhóm hoạt động Acampada Lisboa thông báo hơn 30 người biểu tình bị thương, bao gồm 10 người cần chăm sóc y tế tại bệnh viện. Nhóm này công bố nhiều hình ảnh người tham gia mang vết bầm tím, chảy máu và cáo buộc lực lượng chức năng sử dụng bạo lực.

Vụ việc nhanh chóng chấn động dư luận và kéo theo các hành động pháp lý. Luật sư Ricardo Sa Fernandes, đại diện cho những người biểu tình tại Lisbon, tuyên bố sẽ nộp đơn tố cáo hình sự đối với Bộ trưởng Nội vụ Luis Neves và Người đứng đầu Lực lượng Cảnh sát Quốc gia về hành vi lạm dụng quyền lực. Trước đó, Tổ chức Ân xá Quốc tế cũng từng lên tiếng quan ngại sâu sắc về việc sử dụng vũ lực thiếu cân bằng của lực lượng cưỡng chế.

Ở khía cạnh điều hành, Bộ trưởng Nội vụ Luis Neves mạnh mẽ bảo vệ quyết định của lực lượng bạo động. Ông khẳng định việc giải tỏa các khu cắm trại là bắt buộc và cảnh sát sẽ tiếp tục dùng vũ lực khi cần thiết để khôi phục trật tự công cộng, dù thừa nhận bản thân cảm thấy buồn phiền trước kết cục bạo lực.

Nguồn gốc sâu xa của làn sóng bất mãn

Làn sóng phản đối bùng phát xuất phát từ dự thảo luật mới của chính phủ liên minh trung hữu. Chính phủ đề xuất nới lỏng các thủ tục trục xuất người thuê và dỡ bỏ trần giá thuê đối với các hợp đồng mới. Người dân lo ngại những thay đổi này sẽ đẩy giá nhà tăng vọt, khiến người thuê rơi vào vị thế ngày càng dễ bị tổn thương.

Thủ tướng Luis Montenegro công nhận thực tế rằng giá bất động sản tại Bồ Đào Nha đã tăng gấp đôi chỉ trong vòng mười năm qua. Tuy nhiên, ông cho rằng nguyên nhân chính bắt nguồn từ sự thất bại của các chính phủ cánh tả tiền nhiệm trong việc xây dựng đủ nhà ở, kết hợp với chính sách quản lý nhập cư quá lỏng lẻo.

Phong trào phản đối nhà ở tại Bồ Đào Nha hiện mang nhiều nét tương đồng và chịu ảnh hưởng trực tiếp từ các cuộc biểu tình tại Tây Ban Nha, nơi người dân cũng đã cắm trại nhiều tuần tại trung tâm thủ đô Madrid và các đô thị lớn nhằm đòi hỏi quyền lợi nhà ở.